Wat is nu eigenlijk écht volwassen zijn (7)

Wat is nu eigenlijk écht volwassen zijn (7)

De reis van een held (7)de donkere kant van ons bestaan

De ongelukkige, wrede waarheid is dat sommige van onze slimste, knapste, meest hardwerkende en getalenteerde presteerders, de eersten zijn die in een depressie terechtkomen. De donkere nacht van de ziel is het moment waarop het lijkt dat al onze aangeboren capaciteit onvoldoende is om onze doelen te bereiken. Het is dát moment in Die Hard dat John McClain, uitgeput en ontmoedigd, een agent vraagt ​​om zijn vrouw te vertellen dat hij van haar hield. Het is het moment in The Wizard of Oz waarop Dorothy, opgesloten in de toren, het zand uit de zandloper ziet rennen.

Verraad. Nederlaag. Verlies van hoop. We hebben in ons leven crisis nodig om het leven de kant uit te sturen die we voor onszelf wensen. Ik kan het niet mooier, vrolijker of optimistischer maken. Om te groeien is het nodig dat je de bodem gevoeld hebt. Als je nog nooit plat op je gezicht bent gevallen, heb je gewoon nooit het uiterste uit jezelf gehaald. Het enige dat de knop “groei” in uw hersenen activeert, is falen. No pain, no gain.

Stap 7: de donkere kant van ons bestaan – de crisis

De binnenste grot kan veel dingen vertegenwoordigen in het verhaal van de held, zoals een werkelijke locatie waar een vreselijk gevaar ligt of een innerlijk conflict dat de held tot nu toe niet heeft moeten doorstaan. Terwijl de held de grot nadert, moet hij de laatste voorbereidingen treffen voordat hij die laatste sprong in het grote onbekende maakt. Bij de drempel van de binnenste grot kan de held opnieuw geconfronteerd worden met enkele van de twijfels en angsten die voor het eerst aan de oppervlakte kwamen bij zijn oproep tot avontuur. Hij heeft misschien wat tijd nodig om na te denken over zijn reis en de verraderlijke weg die voor hem ligt om de moed te vinden om door te gaan. Deze korte adempauze helpt het publiek de omvang van de beproeving te begrijpen die de held wacht en escaleert de spanning in afwachting van zijn ultieme test. 

De zevende stap in de reis van volwassenheid betreft de schaduwzijde van al je inspanningen. Wat als je enorm je best doet en het is niet genoeg? Wat als je ergens om geeft en het gaat niet de kant op die je wenst voor jezelf? Wat als…? We kunnen te maken hebben met tegenslagen, wanhoop, verraad of onmacht. Het kan zijn dat we het niet meer weten en verteerd worden door twijfel. Het kan voelen als het einde van de wereld. Deze fase wordt wel ‘de donkere nacht van de ziel’ genoemd. Een soort existentiële crisis, die een pijnlijk dip vereist voordat je tot volledig bewustzijn komt. Als je deze ervaart en niet weet wat er gebeurt, kan het een angstige, onzekere periode zijn.

In mijn dagelijkse praktijk zie ik deze fase op hele verschillende manieren tot uiting komen: ‘onverwachte’ relatieproblemen, financiële debacles, familieruzies en mensen die zich daadwerkelijk met depressieve klachten melden: ze hebben zo hun best gedaan, hard gewerkt en het was niet genoeg. Ze zijn van hun zadel gevallen en willen niets liever dan er meteen weer opspringen. Alleen het lukt niet. Het is een plek die uiteindelijk zeer transformerend kan zijn. Maar dat is niet wat ik ze meegeef. Want natuurlijk hebben ze recht op hun eigen pad, hun eigen ervaringen hierin. Toen ik mijn eigen crisis in dit leven had, heb ik deze tot in de diepte uitgevoeld en daar de tijd voor genomen. Het was uiteindelijk – ondanks de verliezen en de pijn – bevrijdend maar dat voelde zo met terugwerkende kracht.

Hoe herken je deze fase? Er zijn eigenlijk best een aantal aanwijzingen die kenmerkend zijn voor deze fase. Hieronder noem ik er een aantal:

1. Je bent in de war omdat je het gevoel hebt dat je er nu ‘zou moeten’ zijn.

Dat is het geval met deze donkere kant – het komt meestal precies op het moment dat je alle reden hebt om tevreden te zijn. Wie herkent het dertigers dilemma hierin? Wat er gebeurt, is dat je ziet hoe de externe dingen je niet gelukkiger hebben gemaakt. Je illusies over wat er echt toe doet, staan op klappen. Het deel van jou dat nog steeds dingen van buiten achtervolgt om je vervuld te voelen, spat uiteen.


2. Je voelt je overweldigend vastzitten of ‘verloren’.

Het gevoel van vastzitten komt meestal naar voren wanneer je de beperkingen die je jezelf oplegt, begint te herkennen. Je ‘verloren’ voelen betekent gewoon dat je niet langer leeft volgens het script dat je zelf hebt bedacht – je opent je voor een geheel nieuwe manier van leven en een totaal nieuw leven … natuurlijk voelt het alsof je niet weet waar je bent op weg.

3. Je begint steeds minder bezig met mensen te imponeren.

In plaats daarvan heb je meer aandacht voor écht contact. Je beseft dat er twee manieren zijn om met mensen om te gaan: proberen hun goedkeuring te krijgen door ‘beter’ te zijn dan zij, of proberen echt contact met ze te maken. Als je probeert indruk te maken op mensen die je leuk vinden, voel je je altijd leeg. Het is een zeer doordringend mechanisme dat het ego gebruikt om zichzelf te kalmeren wanneer de angst ontstaat om echt door een ander te worden gezien.

4. Je hebt angstige en irrationele gedachten

In de schaduw van jouw dagelijkse bestaan kun je last hebben van allerlei irrationele, storende gedachten. Je wordt je bewust hoezeer je ego jou bespeeld en hoe op deze manier je leven onder controle wordt gehouden. 

5. Je heroverweegt jouw zienswijze ten aanzien van ‘succes’.

Daar waar je in je tienjaren succes nog synoniem laat lopen aan geld en roem, realiseer je je nu dat succes eigenlijk een hele andere betekenis heeft. Langzaam ontdek je dat rijkdom de wijsheid is die je verder helpt in jouw leven en dat succes staat of valt met de mate waarin jij je leven kunt vervullen met authenticiteit, integriteit en vertrouwen. 


6. Je begint te begrijpen waar mensen het over hebben als ze zeggen dat we allemaal sociaal geconditioneerd zijn, een leven leiden vanuit vorm en we subtiel verslaafd zijn aan onze problemen.

Je krijgt langzaam maar zeker het besef dat de meerderheid van de mensen op een verdoofde, niet-verbonden automatische piloot leeft waarin veel, tot aan hun interesses en partnerkeuze toe, meer wordt gekozen op basis van wat de “maatschappij” verkiest en minder op basis van hoe ze zich echt voelen.

7. Je begint te herkennen en te voelen wat echt lijden is.

Ons vermogen om empathisch te reageren, neemt toe. Voorheen dachten we dat we konden voelen wat een ander voelt wanneer hij/zij lijdt. Nu kunnen we daadwerkelijk meevoelen. We staan meer open voor andermans lijden. Het resoneert meer en we willen daarin ook een hand uitreiken.

De reis van Thomas om uit te vinden wat bij hem past en waar hij vervulling in gaat vinden, is op een punt gekomen dat Thomas vaker in de war is dan dat hij helderheid heeft over welk pad voor hem klaarligt. Toch is hij helder over één ding: zelfs de wiebeligheid van alles wat hij momenteel ervaart is beter dan de automatsiche piloot waarin hij zat. Thomas laat steeds vaker aan mensen zien in welk proces hij zit. Hij krijgt vele malen afkeurende, weinig empathische reacties maar het deert hem niet. Thomas is vastberaden. Ook al heeft hij last van allerlei irrationele angsten, hij wil dit proces voortzetten.

Als je aanvoelt dat je deze fase moet doorlopen om een bewuste staat van zijn te bereiken, kan het je helpen om een lijst je te maken van dingen die je graag doet als je het even niet meer ziet zitten. Als je inderdaad plat op je rug op de grond ligt en niet de energie hebt om overeind te komen. Vraag iemand om je te helpen en doe leuke dingen. Niet om jezelf af te leiden en niet te voelen wat je voelt, maar om weer energie op te doen.

Ga dansen. Breng een bezoek aan de dierentuin. Koop een ijsje. Speel een potje Skipbo. Ga vrijen. Leen iemands hond en maak een strandwandeling. Voer de eenden in het park. Ik weet niet wat je gelukkig maakt. Maar jij wel. Maak een lijst: nu, vandaag. Beschouw het als een recept voor toenemende tevredenheid.

Wat is nu eigen écht volwassen zijn (6)?

Wat is nu eigen écht volwassen zijn (6)?

De reis van een held (6)oog in oog met de vijand en de kunst van mislukken.

Terwijl we door deze reeks over de volwassenheid van mensen gaan, is het zinvol op te merken dat de staat van menselijke volwassenheid zoals hier beschreven, niet persé dé manier is om naar het fenomeen volwassenheid te kijken. Deze serie gaat niet dus niet over de “enige” manier om de langdurige jeugd te verlaten die zoveel mannen en vrouwen ervaren, maar het is een waardevolle aanpak, die krachtige voordelen, in termen van inzichten,  oplevert alleen al door het patroon te bestuderen.

De zesde stap van de Hero’s Journey, geëxtraheerd uit talloze verhalen van over de hele wereld, is dat de “ik” word geconfronteerd met het Kwaad – welke zijn gezicht laat zien door verslagenheid, mislukking of falen. Dit is het moment in de originele “Star Wars” waarin Obi-Wan Kenobi wordt gedood door Darth Vader. In “Casablanca” is dit punt waarschijnlijk het moment waarop het lijkt alsof Rick alle principes heeft uitverkocht en een deal heeft gesloten met de nazi’s om Laslo gevangen te zetten en met Ilsa te ontsnappen. En in de Wizard of Oz is stap 6 het moment waarop Dorothy de kraaien moet wegjagen op haar weg, via Yellow Brick road. En ze komt dan de vogelverschrikker tegen en de leeuw. Zij worden haar bondgenoten. Op weg naar huis worden ze gevangen genomen door de kwade heks. Hun eerste ontmoeting met het kwaad. 

Stap 6: oog in oog met de vijand en mislukking

Nu eindelijk uit zijn comfortzone wordt de held geconfronteerd  met een steeds moeilijkere reeks uitdagingen die hem op verschillende manieren testen. Over zijn pad worden obstakels geworpen; of het nu fysieke hindernissen zijn of mensen die erop gebrand zijn om zijn vooruitgang te dwarsbomen, de held moet elke uitdaging overwinnen die hij op zijn weg naar zijn ultieme doel tegenkomt.  De held moet uitvinden wie te vertrouwen is en wie niet. Hij kan bondgenoten verdienen en vijanden ontmoeten die, elk op hun eigen manier, hem zullen helpen voorbereiden op de nog grotere beproevingen die nog moeten komen. Dit is het stadium waarin zijn vaardigheden en / of krachten worden getest en elk obstakel waarmee hij wordt geconfronteerd, helpt ons een dieper inzicht in zijn karakter te krijgen en zich uiteindelijk nog meer met hem te identificeren.

De zesde stap in de reis van volwassenheid betreft de fase waarin we onze eigen demonen onder ogen komen. Onze grootste vijand zijn wij zelf. We hebben last van die indringende interne stem die ons vertelt wat goed en fout is, wat spreekt in termen van alles of nooit en welke ons bekritiseert en schuldig laat voelen. Het zijn onze gedachten van het geconditioneerde zelf die we geloven alsof zij waarheid verkondigen. We kunnen er ook voor kiezen om niet persé te geloven wat we denken. Ook kan de vijand een verslaving zijn waar je niet vanaf komt of een depressie. En wellicht een ex die je niet met rust laat?!

 

Wat iets tot jouw vijand maakt is de relatie die jij ermee aangaat


Er is nog iets belangrijks te begrijpen over deze stap: mislukking is een absoluut essentieel en onvermijdelijk onderdeel van het groeiproces. Als je niet faalt, probeer je het gewoon niet. Zoals iemand het onlangs uitdrukte: “de enige manier waarop je weet hoe ver je kunt gaan, is door te ver te gaan.” Je kent vast wel de verhalen van bedrijven en mensen die dwars door afwijzing en vele malen ‘nee’ horen, de drive en volharding vonden om zichzelf op te werken naar succes. Voor onze persoonlijke ontwikkeling in volwassenheid, is dat niet anders.

 

Ever tried. Ever Failed. No Matter. Try again. Fail again. Fail better. – Samuel Beckett


Elke stap die je zet zonder het gewenste resultaat, leert je iets over jezelf en je drijfveren. Ben je werkelijk gemotiveerd? Hoe vastberaden ben je? Dit leren kun je inzetten om verder jouw leven vorm te geven op de manier zoals jij deze wenst te laten verlopen. Vraag jezelf:


1) Wat heb ik van dit falen geleerd?


2) Wat is een andere, positievere term die ik kan toepassen op de resultaten van deze acties?


3) Wat was het grootste “falen” in het leven van mijn belangrijkste rolmodel? Hoe ging hij of zij ermee om?


Thomas is zich nu bewust van het feit dat hij erachter moet komen wat bij hem past. En niet meer afgaan op wat de omgeving van hem wil. Hij heeft zijn eigen beproeving te gaan. Onder aanmoediging van zijn coach, die alle vertrouwen in Thomas heeft, experimenteert hij nu met ervaringen opdoen. Hij ontmoet nieuwe mensen, is activiteiten aan het ondernemen die al ooit zijn aandacht hadden, zoals fietsen en op dansles gaan. Thomas merkt dat hij nogal gehinderd wordt door allerlei storende gedachten als het gaat om al dat nieuws. Zijn coach stelt hem gerust en zegt dat het onderdeel is het uit je comfort zone komen. Het is zijn stem van de angst die zegt; ‘wat als…?’ Thomas zet door en merkt dat hij, ondanks alle wiebelige gevoelens die deze stappen opleveren, hij plezier beleeft.

Wat maakt ons eigenlijk écht volwassen? (5)

Wat maakt ons eigenlijk écht volwassen? (5)

De reis van een held (5)we hebben anderen nodig.

In deze serie over het bewustzijn als volwassen mens, hebben we al een kleine tocht gemaakt; omgaan met onze negatieve emoties, je angst overwinnen, verantwoordelijkheid nemen en kwamen we aan in het gebied van de tussentijd. De overgangsfase van waar je zit in je leven naar de helderheid vinden wat je bestemming wordt. Deze vijfde stap betreft de fase waarin je je gaat realiseren dat als je nieuwe vaardigheden nodig hebt om daar te komen waar je zijn wil, je anderen nodig hebt. En m=sta jej jezelf dat toe? 

Stap 5: we hebben bondgenoten nodig om verder te kunnen

De held is over de drempel die het gewone onderscheid van het buitengewone; hij/zij heeft de beproevingen doorstaan en wordt nu ‘heimelijk’ geholpen door de adviezen, amuletten en geheimzinnige handreikingen van helpers.Voor het eerst ontdekt de held dat het goedaardige kracht is die hem ondersteunt. Het vertrouwen groeit en het verlangen naar momenten van overwinning, eveneens. Deze zijn vooralsnog tijdelijk van aard. 

De vijfde stap in de reis van volwassenheid betreft het opdoen van nieuwe vaardigheden en ervaringen en daarbij de mensen toelaten die je daarbij kunnen ondersteunen.  De reden om stil te staan bij deze fase is simpel en tegelijkertijd essentieel om verder te kunnen. Als je namelijk het gevoel hebt dat je momenteel niet de mogelijkheid hebt om iets te doen, onthoud dan dit:  Het ontbreekt je in deze fase voornamelijk aan de afwezigheid van de juiste informatie én aan de ondersteuning die je helpen om verder te komen. Dit betekent niet dat je het geloof mist dat je je dromen kunt realiseren, maar dat je je realiseert dat er een kloof ligt tussen je huidige capaciteiten en de capaciteiten die nodig zijn om je droom te realiseren.

Welke vaardigheden of welke informatie heb je nodig om je doel te bereiken? Om verantwoordelijkheid te nemen in de drie belangrijke levensgebieden van je leven? Werk/zingeving, gezondheid en relaties? Als je op alle drie tegelijk richt, bestaat het niet dat je onbewust blijft. Kinderen mogen zich richten op hun vriendjes en daar alle aandacht voor hebben. Elk wakker volwassen mens heeft zijn/haar aandacht op al deze gebieden nodig. En dat is niet niks. Dat gaat je niet in je eentje lukken. Je gaat hoe dan ook andere mensen nodig hebben. In een traditionele samenleving zou dit een kring van oudsten zijn geweest, de oude mannen en oude vrouwen van de stam. Als groep waren ze de opslagplaats van alle nuttige kennis die iemand in de stam ooit heeft ontdekt. Dit is waar de jongere leden naartoe zouden gaan om te leren hoe ze elke stap van het leven moesten hanteren.

Mentoren, coaches, leraren – deze mensen vullen de gaten in je kennis op, ondersteunen je als je je je somber voelt, helpen je om in jezelf te geloven als je de hoop hebt verloren. Ze zijn over het algemeen nieuwsgierig, geven eerlijke feedback en kunnen je tot nieuwe inzichten brengen. Ze kunnen vrienden zijn, zolang ze je ondersteunen om je beste te zijn. Je allerbeste bondgenoot zal je partner zijn, iemand waarop je 100% kunt vertrouwen om je de waarheid te vertellen, op je hoede te zijn en je te helpen je aan jezelf te houden.

ONMOGELIJK IS SLECHTS EEN MENING

Thomas is inmiddels een aantal keer bij zijn coach geweest. Er is een nieuwe, onbekende wereld voor hem open gegaan. Hij realiseert zich nu hoezeer hij zijn keuzes in het leven heeft laten afhangen van wat zijn ouders wilden voor hem. Hij leefde het leven wat zijn ouders hadden gewild. Nu hij zich hier bewust van is, krijgt hij een nieuwe uitdaging: wat is werkelijk van hem? wat past bij wie hij is? weet hij eigenlijk wie hij is en kan Thomas daar contact mee krijgen.

Rolmodellen passen ook in deze categorie: mensen die hebben bereikt wat jij in je leven wilt bereiken. En voor alle duidelijkheid: dat kan op vele gebieden zijn, niet alleen maar carriëre. Ik heb zelf een aantal inspiratiebronnen gehad in mijn leven. Zij hebben mij verder gebracht op mijn pad, zowel ten aanzien van mijn werk alswel mijn gezondheid en zeer zeker mijn relaties. Nog steeds bel ik ze op als ik advies nodig heb. Door goed om je heen te kijken, anderen te bestuderen en door nieuwsgierig te zijn, leer je veel over jezelf. Waar ga je op aan? Wat maakt je enthousiast? Een belangrijke vraag is: hoe gebruiken ze hun geest, lichaam en hart anders dan jij die van jou gebruikt? Als de verschillen aantrekkelijk zijn voor jou en in overeenstemming zijn met jouw eigen waarden, ga er dan voor! Zo niet, vind dan nieuwe rolmodellen.

Wil je je volwassen reis in een bewuste staat voortzetten, is het jouw verantwoordelijkheid om te erkennen dat je anderen nodig hebt om verder te komen in jouw leven. En geloof me, zodra je alle info hebt die je nodig hebt om je vaardig c.q. moedig genoeg te voelen om de reis voort te zetten. is er niets meer wat jou tegenhoudt het volwassen leven te leiden waar je naar verlangt – inclusief de emotionele vrijheid om je dromen te vervullen. Mocht je nu allerlei gedachten in je hoofd krijgen die je daarvan weghouden, weet dan dat dit excuses zijn. De stem van angst staat paraat en brengt je weer terug naar stap 2 in volwassenheid. Ook helemaal goed. Deze beproeving is zeer gewenst: het dient namelijk jouw belang om angst plaats te laten maken voor moed, daadkracht en uiteindelijk liefde. Voor het leven dat je wenst.

Hoe staat het met jouw autonomie?

Hoe staat het met jouw autonomie?

Op mijn 10de overleed mijn moeder. Vanaf dat moment moest ik het grotendeels zelf uitzoeken. Voor de duidelijkheid; ik had een liefdevolle vader en twee oudere broers. Mijn vader was echter getrouwd met zijn werk en mijn broers leefden hun leven als pubers. Zo goed als we in staat waren, poogden we nog een gezin te zijn. De sleutel ontbrak alleen.

Eigenlijk vond ik het vooral heel stoer om alles zelf te doen: zelf naar het ziekenhuis. Zelf boodschappen doen. Zelfs alles ten aanzien van school regelen. En alles waar het woord ‘zelf’ in zat, zat mij als gegoten. Je zou kunnen zeggen dat ik vroeg onafhankelijk was. Vroeg zelfstandig, vroeg wijs (soort van) en ja, ook vroeg opstandig. Ik was tenslotte onafhankelijk en had mijn eigen lot in handen. Dacht ik. O boy, wat had ik nog veel te leren!

Het duurde nog vele, vele jaren voordat ik me bewust was dat mijn onafhankelijkheid een keerzijde had. Met name in relaties. Ik was nu eenmaal op mijn best in mijn uppie. Voel je m? Ik vond het lastig om mijn zielenroerselen te delen. Was gewend om alles in mijn eentje te doorvoelen. Ik vond het ook lastig om, als ik iets wilde, dit te overleggen. Had al iets gepland voordat ik dacht; ‘o ja, wat vind mijn partner daar eigenlijk van?’ Niet bewust en zeker niet kwaadwillend. Het kwam simpelweg niet in mij op. Inmiddels veel geleerd en met een partner die van hetzelfde laken, een pak is. We zijn mild naar elkaar en daarin herinneren we elkaar.

Autonomie is dus wat anders dan onafhankelijk zijn. Terwijl ik geloofde dat ik niemand nodig had, tekende ik voor mijn eigen alleenheid. Ik verwarde het met de angst voor afhankelijkheid. In mijn boek RAAK in je relatie omschrijf ik het als volgt:

De boodschap over onafhankelijkheid zoals ik deze had opgepikt in mijn jonge jaren, was best eenzaam. Denken dat je alles zelf moet kunnen, is een leven van alleen voelen. En ook geloven dat je het in dit leven alleen moet doen. Het is vorm waarachter angst schuilt. Angst voor afhankelijkheid. Uiteindelijk hebben we elkaar nodig. Echt onafhankelijke mensen zijn zowel in staat om hun eigen benen te staan, hun eigen bonen te doppen én zich te verbinden met anderen.

Het verschil tussen onafhankelijkheid en autonomie

Je zou kunnen zeggen dat mijn onafhankelijkheid doorgeslagen autonomie was. Of andersom. Maar daarin zit het verschil: onafhankelijkheid is een vaardigheid die er voor zorgt dat we zelfstandig – alleen met onszelf – kunnen functioneren. Het is echter de onderlinge afhankelijkheid die ons borgt. Die ons gevoel koester en voedt dat we onderdeel zijn van het grotere geheel. Autonomie is een paradox: we moeten op eigen benen kunnen staan om ons emotioneel te verbinden.

De meeste mensen willen zowel intimiteit als onafhankelijkheid. Intimiteit en autonomie in al hun vormen: je ontwikkeling wordt gevormd door de mate waarin je in staat bent de dans te dansen tussen nabijheid en onafhankelijkheid. Tussen eigen en samen. Deze dans wordt weerspiegelt in hoe je de relaties met anderen ervaart. En hoe je de relaties met anderen ervaart, heeft invloed op hoe jij je verhoudt tot jezelf.

De dans om autonomie

Om bovenstaand concreet te maken, vond ik een schema wat goed uitdrukt hoe de dans tussen intimiteit c.q. je verbonden voelen en onafhankelijkheid, eruit ziet:

Hoog op Intimiteit en Hoog op Onafhankelijkheid Autonoom
Hoog op Intimiteit en Laag op Onafhankelijkheid Symbiotisch  
Laag op Intimiteit en Hoog op Onafhankelijkheid Geïsoleerd  
Laag op Intimiteit en Laag op Onafhankelijkheid Verloren/Gedissocieerd

Als je autonoom bent, zijn intimiteit en onafhankelijkheid geïntegreerd. Je voelt je zowel comfortabel in de nabijheid van de ander en tegelijkertijd ben je trouw aan jezelf. Je kunt er zijn voor de ander en terwijl je tegelijkertijd je eigen grenzen voelt en respecteert. Je bent samen en toch authentiek. De ik en de jij gaan gelijk op. Het wij-gevoel is sterk.

Onafhankelijkheid en intimiteit zijn de 2 kanten van de medaille die autonomie heet.

In de symbiotische relatie geef je de ik op om ruimte te maken voor de wij. Hierin verlies je alle contact met jezelf en met je eigen behoeftes. Het tegenovergestelde gebeurt in geïsoleerdheid; je hebt een sterk gevoel over je eigen behoeftes ten koste van de relatie met de ander. Je bent de enige kapitein op je eigen schip en geeft het stuur niet uit handen. In de verloren/ gedissocieerde staat van zijn ben je een drijvend schip zonder koers. Je dobbert. Het gevoel van ik is minimaal en hetzelfde geldt voor het gevoel van jij of wij.

Waarom is autonomie nu zo belangrijk?

We zijn biologisch ingesteld op verbinding. Of zoals Sue Johnson het zo mooi verwoord; ‘we are wired for connection’. Dat wil zeggen dat ons hele zijn afgestemd is op verbinding. Als we geen fysiek contact hebben, krijgen we huidhonger. Als we geen emotioneel contact voelen, worden we depressief. Zonder verbinding verliezen we het contact met onszelf, met de wereld. En uiteindelijk verliezen we het contact met het leven. Zeker in deze huidige tijd, ligt het gebrek aan verbinding op de loer. Ik moet daarbij denken aan een uitspraak van de Dalai Lama. Hij zegt over onze huidige, westerse samenleving: ‘ze leven alsof ze nooit doodgaan en als ze doodgaan, hebben ze niet geleefd’. Ze zijn wij. We zijn zó druk en haastig, leven achter en via schermen en worden opgeslokt door hectiek, dat er nauwelijks tijd overblijft voor echte aanwezigheid bij onszelf en de ander. De keerzijde van ons individualistische tijdperk.

Wat kun je doen om jouw autonomie te vergroten?

Hoewel er in de afgelopen 30 jaar voor mij veel veranderd is tussen onafhankelijk zijn en me autonoom voelen, ging dat proces niet zonder horten op stoten. Het belangrijkste was en is nog steeds, dat ik en wij veel geïnvesteerd hebben in het stuk verbonden voelen. Dit geldt overigens niet alleen in de intieme relatie maar op eigenlijk alle gebieden; familie, werk, opvoeding en vriendschappen. En eerlijk is eerlijk: het is en blijft aandacht vragen. Om je voor te stellen hoe het is, vraag ik je in de huid van de adolescent te kruipen: het uittesten van grenzen, de behoefte hebben om een eigen mening te verkondigen, risico durven nemen maar ook nodig hebben. Het zijn allemaal elementen die wenselijk zijn om jouw autonomie te vergroten.

Verbondenheid heeft grenzen nodig

Grenzen bewaken

Bovenstaande quote is mogelijk wel het belangrijkste ingrediënt ten aanzien van jouw autonomie. Zonder grenzen zijn we een bodemloze put. En je weet wat er gebeurt met een bodemloze put? Daar wordt troep in gegooid. Echter in de relationele werkelijkheid pakt dit destructief uit. We zullen ons beschermen tegen deze troep en uiteindelijk worden we boos en sluiten we ons af.

Grenzen zorgen ervoor dat we trouw blijven aan onszelf. Dat we in contact zijn met wat we nodig hebben en daar helder ver communiceren. En als in relaties onze grenzen worden geaccepteerd, ontstaat veiligheid en vertrouwen. Een goede voedingsbodem voor verbinding. Realiseer je dat als je ‘nee’ kunt zeggen, jouw ‘ja’ echt van jou is.

Daag je overtuigingen en aannames uit

Je gedachten zijn zowel je kracht als dat ze je vijand kunnen zijn. Als je onnauwkeurige conclusies over jezelf trekt – op basis van iets dat je ooit over jezelf bent gaan geloven – kun je daarmee je eigen barriëres opwerpen. Het kan zijn dat je gelooft dat als je je uitspreekt, je jezelf ongeliefd maakt. Of misschien denk je wel dat als je een keer ‘nee’ zegt, mensen je onaardig vinden. Kortom:  als je iets over jezelf gelooft, hoeft het nog niet waar te zijn. Onze overtuigingen kunnen ons tegenhouden een autonoom, vrij leven te leiden.  In sessies met clienten besteed ik aanzienlijk veel tijd aan het onder de aandacht brengen van overtuigingen die weinig functioneel meer zijn. Ben je niet goed genoeg? Hoe weet je dat? Als je vaker voor jezelf kiest, is dat dan egoïstisch? Hoezo? Het bijzondere ervan is dat als ik de client het perspectief van een ander in laat nemen, ze aanzienlijk milder zijn. Dus als vriendin, dochter, vader of collega gunnen we onszelf minder strenge overtuigingen. Dat geeft toch stof tot nadenken, nietwaar?!

Maak keuzes die van jou zijn

Als je bovenstaand tot je hebt laten inwerken, zul je je kunnen voorstellen dat als je overtuigingen wijzigen, het ook makkelijker is om keuzes te maken die daarbij passen. Zonder je schuldig te hoeven voelen, kun je verantwoordelijkheid nemen voor deze keuzes. En hoe steviger de keuzes gegrondvest zijn, des te makkelijker er eigenaar van te blijven. Ook als de keuzes uiteindelijk niet datgene brengen wat je ervan gehoopt had. In een autonoom leven is namelijk teleurstelling iets wat je nog zelden zult ervaren: daarentegen is elke keuze een ervaring en elke uitkomst iets welke je kunt bijschrijven in je ervaringsleer. Lees meer

Kom voor jezelf op

Om tegemoet te komen aan je eigen behoeftes, is het belangrijk dat je in staat bent voor jezelf te staan. Dit haakt aan op ‘nee’ kunnen zeggen maar behelst nog meer: voor jezelf opkomen betekent dat je ook soort van risico durft te nemen in relatie met een ander. Het betekent dat je jezelf laat zien, laat horen, dat je initiatief neemt en dat je het vertrouwen hebt dat als je ruimte inneemt, je deze ruimte waard bent. Voor jezelf opkomen is persoonlijke ruimte innemen. Dat is eigenlijk de tendens van de hedendaagse tijd. Vroeger, laten we zeggen, vijftig jaar geleden was persoonlijke ruimte innemen, niet eens in het bewustzijn van mensen. Het grotere geheel was anders gerangschikt. In 2020 mogen we voor onszelf opkomen. Mogen we onze autonomie leven. Mogen we vertrouwen op onze eigenheid. Mogen we autonoom zijn. In verbinding.

Heb lief wat je liefhebt.

Heb lief wat je liefhebt.

Veel van de gesprekken die ik momenteel voer, gaan over somber voelen. Het jaargetijde maakt niet alleen de tijd langer donker, ook het hoofd en harten van velen. En zo heb ik deze week een prachtig gesprek met één van mijn cliënten; elk jaar maakt deze meneer zich zorgen over de naderende somberheid. We spreken over zijn systeem. De mensen om hem heen die hem lief zijn. Hij vertelt hoe makkelijk hij door hen uit balans wordt gehaald en zich dan terugtrekt. Al doorvragende vraag ik of – als hij zich door het gedrag van vrouw, kind, ouders, collega’s voelt wankelen – hij zich terugtrekt. Hij antwoordt dat hij dit eigenlijk niet anders kent. En daar zit wat mij betreft de kern van sombere gevoelens: je afgesloten voelen van jezelf en anderen. Als je je angstig voelt, bijvoorbeeld omdat een geliefd persoon zich op een bepaalde manier gedraagt en jij daar betekenis aan geeft die angst oproept, kan het zijn dat je je emotioneel terugtrekt. De verbinding is verbroken. En in die afscheiding is het eenzaam en alleen.

Maar wat als je in openheid blijft? Kwetsbaar en risicovol? De meneer kijkt bedenkelijk. Dan zegt ie; ‘ je bedoelt dus eigenlijk dat als iemand een pistool tegen mijn hoofd houdt en ik zeg ‘wat kan ik voor je betekenen?’ er iets anders gebeurt in het contact? Hij zwijgt nog steeds met een twijfelachtige blik in zijn ogen. Ik glimlach. Maar, vervolgt hij nog steeds niet overtuigd; ‘dat is toch helemaal niet eerlijk? Ik voel onder druk gezet en mag het ook nog oplossen?’ Ik kijk hem aan en vraag; ‘is dat de stem van iemand die in verbinding staat of de stem van iemand die zich angstig en bedreigd voelt?’ En dan breekt er een grote glimlach door op zijn gezicht. Om het besprokene voor zichzelf concreet te maken, voegt meneer er een mooie beweging aan toe. Hij zegt: ‘met skiën heb ik altijd de neiging om mijn lichaam naar achteren te laten vallen als ik dreig te vallen maar eigenlijk moet ik naar voren bewegen’. Volgens mij is dit wat je me tracht mee te geven. Ik knik dankbaar. Een simpele, mooie beweging die het licht van verschil kan maken. Donkere dagen in het licht van verbinding. Meneer gaat de deur uit met een belofte aan zichzelf dat hij thuis de beweging naar voren maakt als zijn vrouw opmerkingen plaatst die hem doen terugtrekken. Wat hij eigenlijk zegt; deze keer draai ik me niet af van het liefhebben van degenen die ik liefheb.

ZOEK NIET NAAR HET GELUK!

ZOEK NIET NAAR HET GELUK!

We zijn opgegroeid met het devies ‘zoekt en gij zult vinden’. Inderdaad. Dat geldt zeker voor je sokken, je huissleutels en het dopje van de tandpasta. Maar als het gaat om het zoeken van je geluk, kun je zoeken tot je een ons weegt; het gaat niet gebeuren. En toch zoeken we allemaal. We kopen ons suf in de hoop dat we het geluk erin vinden. We lezen tig zelfhulpboeken in de wens dat we daarmee ons geluk in huis halen. En wat een desillusie dat we veelal niet vinden wat we zoeken. O zeker wel, een lange vakantie op Bali kan ons tijdelijk gelukkig doen voelen. Maar éénmaal thuis, hebben we het weer met onszelf te doen.

Inderdaad. De enige plek waar we het geluk vinden, is in en met onszelf. Ik kan het niet minder cliché maken dan het is. Dat is het irritante van cliché’s: ze komen zo dicht in de buurt van hoe het werkelijk werkt. Toch ligt hierin mijns inziens ook wel goed nieuws. Want eerlijk is eerlijk: als de schat van geluk in jezelf ligt, houd je behoorlijk wat geld in je portemonnaie. Hooguit heb je degene te betalen die je helpt de focus op jezelf te leggen en te houden. Maar geloof me, die zijn een stuk goedkoper dan de aanschaf van de nieuwste technologische gadget.

Geluk vind je dus in jezelf. Hoe harder je zoekt in alles om jou heen, des te verder je afstaat van die schat in jezelf. Zoiets als het zoekspelletje wat ik speelde toen ik nog kind was: je bent warm, warm, kouder, nog kouder…je bent nu zo koud als het maar zijn kan. Keer om en ga terug waar je begon. Bij jezelf.

Geluk is de glimlach op je gezicht als je een ander helpt

Denemarken is ongeveer het meest gelukkige land ter wereld. Daar kunnen we van leren. Zij hebben dan ook het vak empathie op school. Wat een geweldige toevoeging aan de lesstof. De leefstijl van de Denen wordt ook wel ‘hygge‘ genoemd. Een term die inmiddels ook opduikt in de Happinez en de Psychologie. Hygge is eigenlijk een levensfilosofie die warmte, saamhorigheid, veiligheid, vertrouwdheid, rust, eenvoud en tevredenheid omvat. Het is geen wonder dat er meer bewustzijn over dit concept komt. Zovelen van ons verlangen om te vertragen en een vreugdevoller, aangenamer en duurzamer leven te creëren. We willen dat geluksgevoel. Wat is dat hygge eigenlijk?

Verbonden zijn

Er zijn talloze onderzoeken die aantonen hoe belangrijk sociale verbinding is voor onze gezondheid en welzijn. Zonder dat gaat onze gezondheid sneller achteruit dan door de effecten van obesitas, roken en hoge bloeddruk. Hiermee verhogen sterke sociale verbindingen onze immuunsysteem, verminderen onze angst en stimuleren we ons zelfvertrouwen. Hygge gaat over het ervaren van betekenisvolle, oprechte en liefdevolle connecties met anderen. Het wordt meestal beschreven als een gedeeld gevoel van “dit is mijn stam” waar sprake is van een echte verbinding, zorg en tevredenheid tussen vrienden en familie. Het is vergelijkbaar met het boeddhistische concept van lieflijke goedheid en beseffen dat we allemaal kwetsbaar, kostbaar en met elkaar verbonden zijn. Als je erover nadenkt, is het tegenovergestelde op dit moment gaande in onze samenleving. Contact hebben via social media en we lijken steeds hogere eisen aan onszelf en anderen te stellen. We hebben geen kerk meer waar we samenkomen en het individualisme viert hoogtij. 

De beste voorspeller of we gelukkig zijn of niet, is onze sociale relatie.”

Omarm eenvoud en oprechtheid

Eenvoud staat centraal in hygge-gevoel. Dat hebben de Denen overeenkomstig met de Boeddhisten. Het gaat over zijn en niet over hebben. Het gaat over het genieten van de eenvoudige genoegens van het leven. Het gaat niet zozeer om het kiezen van de juiste activiteit en het volgen van bepaalde regels maar veel meer over het weten waardoor je je vredig, tevreden en veilig voelt. Hygge kan niet worden gekocht of verkocht. Het is een levensfilosofie waarmee je ervaringen met je geest, lichaam en ziel volledig kunt omarmen. In het Westen hebben we de equivalent van “gaan zitten met een ​​lekker kopje thee”, maar in de Deense filosofie gaat het om het ervaren van dit ritueel. Vergelijkbaar is met boeddhistische leerstellingen en yogapraktijken.

De sleutel van geluk is om de ervaringen waar je van houdt, totaal en volledig te omarmen. Deze ervaringen kunnen worden gedeeld, alleen, thuis of op het werk – het maakt niet uit. Sta jezelf toe om ze op dit moment te leven en waardeer hoe ze je geest voeden, evenals hun andere tastbare voordelen, zoals je lichaam voeden met een goede maaltijd of je lijf koesteren in een warm bad. Charlotte Abrahams, de auteur van Hygge: A Celebration of Simple Pleasures. Living the Danish Way, schrijft: ‘Het gaat erom een ​​pauze te nemen van de drukte van het leven en die pauze echt te merken. 

Geluk vind je in de vriendelijkheid voor jezelf

Hoe Hygge je dan?


Er zijn best eenvoudige manieren om meer hygge in je leven toe te laten. Hier zijn zes vragen om meer hygge – en daarmee meer geluk – in je leven te brengen:

  • Vraag jezelf af waar je je het meest thuis voelt.
  • Welke activiteiten en rituelen verankeren jouw dagelijkse leven?
  • Hoe zorg jij voor rust?
  • Welke activiteiten en rituelen helpen je om te ontspannen?
  • Bij wie voel je je op je gemak?
  • Wat draagt ​​het meest bij aan jouw gevoel van welzijn?

Hoe dan concreet?

Aanwezigheid: wees in het hier en nu. Ben aanwezig bij elkaar. Schakel telefoons uit met regelmaat uit.

Gelijkheid: maak “Wij” prioriteit boven “Mij“. Verdeel de taken, doe dingen samen en deel ook de zend- en ontvangsttijd. Met andere woorden: zorg dat er evenredige aandacht is in vertellen en luisteren.

Plezier: Maak plezier, speel en zet ‘leuk’ op de agenda.

Dankbaarheid: Dankbaarheid is het geheugen van het hart. Het laat ons herinneren waar we blij en gelukkig mee mogen zijn. Ook als het even niet zo voelt. Maak dankbaarheid een vast onderdeel van je zijn.

Harmonie: het leven is geen wedstrijd. Ook al voelt het wellicht wel zo. Weet dat je leuk bent ook zonder al je prestaties. Tenslotte herinneren mensen zich vooral hoe je hen hebt laten voelen en niet wat je allemaal bereikt hebt.

Comfort: Verwen jezelf en elkaar. Er zijn tijden van inspanning maar ontspanning is een belangrijk onderdeel van ons geluk. Tijd voor jezelf en tijd voor elkaar.

Relatie: Kies ervoor om je gelijk eens in te ruilen voor empathie. Daar word je oprecht een gelukkiger mens van. 

Saamhorigheid: Investeer in je relaties en in de verhalen die daarbij horen. Het is heerlijk om tegen elkaar te zeggen;”Herinner je je de tijd dat we …?”

Thuis: Dit is je familie. Dit zijn je vrienden. Dit zijn de mensen die een glimlach op je gezicht toveren, je een veilige plek bieden en vertrouwdheid uitstralen. 

Geluk is daar waar je hart huist.